Yetiştiricilere Sorular

Responsible Breeding & Health

All Articles

Yetiştiricilere Sorular

19 August 2026

Yetiştiricilere Sorular

Aynı kan hatlı yetiştirme tutarlılığı sağlar ve ırkı korur; ancak genetik çeşitliliği sınırlar. Bununla birlikte, başarılı bir yetiştirme programı (bence) her ikisini de yapmalıdır. Eksik özellikleri getirmek için zaman zaman kan hattı dışı yetiştirme ve sonraki nesillerde bu özellikleri sabitlemek için aynı kan hatlı yetiştirme gereklidir.

LOREDANA SALINA TOMA ile Ozan Belkıs Röportajına dair önemli başlıklar. 
Röportajın devamını Kinoloji Türkiye Dergisinden okuyabilirsiniz. Dergiyi ücretiz olarak
adresinize Ofis whatsapp hatından istebilirsiniz. 

1. Köpek yetiştirmeye ne zaman ve nasıl başladınız?

30 yılı aşkın süredir safkan köpeklerle ilgileniyorum. Önce yarışmacı olarak başladım. Sonra yetiştirici olarak devam ettim. İlk Newfoundland köpeğim olan "Main Tickle Fairweather" 1994'te "Dilli" Pow Wow's First Date of Skimeister ve "Pieter" Twilling Gate Persuader yavrusu olarak doğdu. Ne yazık ki Cerol çok erken vefat etti. Kennel ismimiz ona ve anısına ithaf edilmiştir: FAIRWEATHER'S.

1997'de yetiştirici olarak hedefimi belirleyecek iki muhteşem köpek edinme şansım oldu: Multi Ch And I'm Great to be Back adlı "Bruce" ve kız kardeşi Any Chance for You adlı "Julie". 5 yıllık kariyerinde, Bruce 19 ülke unvanı elde etti; Danimarka Altın Kupası'nda BOB oldu ve 2002'de İngiltere'nin en iyi Newfoundland köpeği seçildi. 16 CC'si (FCI'da CAC'ya eşit) ile art arda üç yarışmada CC, BOB ve Grup 1 kazandı ve ardından BIS oldu. Bunu, Crufts'ta BOB ve Grup 1 ile takip etti; Crufts BIS ringinde yer alan ilk Newfy oldu.

Julie ise annelikte mükemmelleşti. 1999'da ilk yavru grubunda 6 şampiyon üretti. Bunlardan en ünlüsü, 196 kayıtlı Newfoundland köpeği arasında sadece 15 aylıkken Milano'daki Dünya Köpek Şovu'nda BOB olan Fairweather's A Great Pretender yani Sam oldu. Sam, İngiltere ve Amerikan Şampiyonluğu da dahil olmak üzere 18 unvan kazandı ve Danimarka Altın Kupası'nda BOB oldu. Aynı yıl kızı Spring Creeks Drop Dead Beautiful, Crufts'ta BOB kazandı.

Sam daha sonra kendisi için Altın Kupa finalini, Fransız, İsviçre ve Norveç Ulusalları ile birlikte kazandı. Dünyanın dört bir yanında birçok mükemmel köpek üretti. Bunlar arasında İngiltere'de Ch Evanpark Bruce Almighty dikkate değerdir. Avusturya'da ABD'den getirilen Kendian's In Your Eyes ile yapılan bir çiftleşme, babası gibi ünlü ve başarılı bir köpek olan "Simon" D'Fairweather's for Shadows Eternity gibi süper köpekler üretti.

2. Ne sıklıkla yavru alırsınız? Bir kan hattını sürdürmek için sık sık yetiştirmenin önemli olduğunu düşünüyor musunuz?

Yetiştirmeyi sadece tutku için yaptım. Bu yüzden yılda birkaç grup planladım. Bu şekilde en iyi dikkatle üreteceklerimizi seçebilir ve yavruların büyüme süreçlerinin farklı aşamalarında onlara bakabilirdim. Sosyalleşmeye her zaman çok dikkat ettim çünkü doğru bir "imprinting," karakterin doğru olgunlaşması ve yetişkin köpeğin gelecekteki psikofiziksel dengesi için çok önemlidir.

İyi bir kan hattını sürdürmek için ne sıklıkla yetiştirdiğiniz değil, nasıl yetiştirdiğiniz önemlidir. Amacım her zaman bu türün tarihinde iz bırakacak köpekler üretmekti.

3. Aile içi, aile dışı ve aynı kan hattı üzerinden yetiştirme hakkında ne düşünüyorsunuz? Tercih ettiğiniz yetiştirme yöntemleri nelerdir?

Yavrularım genellikle aynı kan hattı yetiştirme temelliydi. Hiçbir zaman aile içi yetiştirme yapmadım. Aynı kan hatlı yetiştirme tutarlılığı sağlar ve ırkı korur; ancak genetik çeşitliliği sınırlar. Bununla birlikte, başarılı bir yetiştirme programı (bence) her ikisini de yapmalıdır.

Eksik özellikleri getirmek için zaman zaman kan hattı dışı yetiştirme ve sonraki nesillerde bu özellikleri sabitlemek için aynı kan hatlı yetiştirme gereklidir. Kan hattı dışı yetiştirmenin riskleri vardır çünkü daha önce hiç karışmamış iki farklı hat bir araya getirildiğinde, planlanmamış şeyler ortaya çıkabilir. Mevcut kan hattına benzer görünür özelliklere sahip olanları seçmeye çalıştım.

4. Köpeklerinizi diğer kennellardan köpeklerle çiftleştirirken, soy ağaçlarını inceliyor musunuz? Soy ağacında ne arıyorsunuz?

Bence soy ağaçlarını incelemek ve hatları iyi bilmek, özellikle aynı kan hattlı yetiştirme yaparken TEMELDİR. Soy ağaçları bir yetiştiricinin yol haritasıdır. İlk köpeklerimin soy ağacını hâlâ saklıyorum.

O dönemde köpeklerin hiçbirini ilk elden tanımıyordum ama bir Newfoundland hayranı olarak ABD'deki Pouch Coves Newfoundland'ın güzel fotoğraflarına çok aşinaydım. Bu da bana Newfoundland'ın genel görünümüne dair bir zihinsel imge verdi. Yetiştirmek veya satın almak genellikle güven meselesidir; ancak bilgi oradadır ve hikayenin ilk ipucu, o kağıt parçasındaki bir isimdir. İdeal ve sağlıklı köpekleri üreten hatları bulmak için soy ağaçlarını inceleyin.

5. Erkek köpeklerinizi nasıl seçiyorsunuz? Hangi özelliklere özellikle dikkat ediyorsunuz? Fenotip'e göre mi seçiyorsunuz? Süreci bize anlatır mısınız?

Bir erkek köpek şu özelliklere sahip olmalıdır: Mükemmel soy ağacı, sağlıklı ve genetik kusurlardan arınmış olmalıdır. Bu yüzden soy hatlarını bilmek önemlidir (soy ağacını inceleyin) ve mükemmel bir mizaca sahip olmalıdır. Utangaç veya saldırgan bir erkek köpeği asla kullanmazdım.

Şampiyon unvanlarına pek fazla önem vermedim. Üretme yeteneği, benim görüşüme göre, üretilen kaliteli yavruların yüzdesine ve yarışma kayıtlarına bakılmalıdır. Kendi deneyimlerimde gösteri ringinden nefret eden köpeklerim oldu ya da ringde kalitelerini gösteremediler. Bu yüzden gerçekten kazanmadılar ama olağanüstü damızlıklardı. Örneğin, Amerikan'dan gelen "Brendon" birkaç harika yarışma köpeği üretti.

Birkaç kez hem kazanan köpek hem de aynı zamanda olağanüstü bir damızlık olması nedeniyle şanslıydım. Olağanüstü yavrular üretmek, bir köpeğin yeteneğini kanıtlayan tek şeydir; şampiyon unvanları değil. Tüm Newfoundland köpekleri standartlara uygunlukları bakımından doğru değildir. Şampiyonluk unvanları, bir köpeğin damızlık olma yeteneğiyle ilgili değildir. Bir köpek gerçekten harika bir gösteri köpeği; ama kötü bir damızlık olabilir.

6. Yetiştirme için hangi tür dişi köpekleri tutuyorsunuz? Onun iyi bir damızlık olduğunu nasıl belirliyorsunuz? Birkaç çiftleştirmeden sonra dişi köpeği değiştirir misiniz? Ne zaman emekli olurlar?

Tabii ki, doğru tip ve boyutta bir dişi köpek seçerim. Ayrıca sağlıklı, tipik konformasyona, hacime ve iyi bir kürke sahip olmalıdır. Genellikle, dişi köpeklerim en azından şampiyon olmuştur, ancak bazen CC'ler çeşitli nedenlerle tamamlanmamış olabilir. Yine de onların yavruları onla devam etmekte haklı olduğumu kanıtlarlar.

Sadece birbiriyle uyumlu köpekleri çiftleştirdiğinizden emin olmalısınız. Dişi köpeklerim klinik olarak kalça/dirsek ve kalp kontrolünden geçirilir. Bu kontroller iki yaş civarında yapılmalıdır. Bu yüzden çiftleştirmeye iki yaştan sonra uygundurlar. Bu testleri geçmeleri gerekir ki üretimde kullanılabilsinler. Ayrıca bu ırkın mizacını korumak ve güvence altına almak için karakter seçimi de eşit derecede önemlidir.

Dişi köpeklerim, ömürleri boyunca üç ila dört kez yavru verir. Asla arka arkaya üretmem. Her zaman bir döngü atlarım. Her üretim arasında en az bir kızan geçirmelerine izin veririm. Doğumdan sonra kendilerini toplamak için mümkün olduğunca zaman tanırım. Tavsiyem, özellikle dondurulmuş ve taze soğutulmuş spermle çalışmak istiyorsanız, dişi köpeğin genç ve daha verimli olması gerektiğidir. Onları yedi yaşına geldiklerinde üretimden emekli ederim.

Sadece bir değerli çiftleşme vardır - doğru olan. Kaliteli dişi köpeğinizi çiftleştirme zamanı geldiğinde, durun ve düşünün, bu onun sahip olacağı tek batın olabilir mi?

7. Yetiştiricilerin en büyük zorlukları nelerdir ve bunların üstesinden nasıl gelirsiniz? Düşünceleriniz nelerdir?

Yetiştiriciler arasındaki işbirliği. Her zaman ABD'ye yakın bağlantılar kurmaya çalıştım. Genel olarak uluslararası arenaları takip etmek son derece önemlidir. Günümüzde Avrupa'daki etkin nüfus, korkutucu derecede sınırlıdır.

Newfoundland sadece dış güzelliği temsil etmemelidir, çünkü güzellik birçok unsurdan oluşur ve bunlar arasında ırkla özdeş mülayim karakter temel olmalıdır. Bazen köpek şovlarında bu özel unsurdan yoksun, yüksek güzellik için hayranlıkla bakılan, ancak hareket ve canlılık eksikliği gösteren köpekler görülebilir. Bu nitelikler bir Newfoundland köpeği olmanın bütünleyici parçaları olmalıdır.

Röportaj: Ozan Belkıs · Çeviri: İlker Ünlü